ระบบติดตามการเปลี่ยนแปลงพื้นที่ป่าไม้ทั่วโลกผ่าน GlobalForestWatch

ปกติเราจะรู้จักข้อมูลภาพถ่ายจากดาวเทียมผ่าน Google Earth และ Google Map ซึ่งก็ดูตื่นตาตื่นใจที่ได้เห็นภาพสวยๆ ในมุมมองแบบ Bird Eye View ดูท้องฟ้า ทะเล ตึก อาคาร สถานที่สำคัญต่างๆ มากมาย นอกจากนั้นยังมีข้อมูล Street View ที่ทำให้เห็นสภาพสิ่งแวดล้อมในพื้นที่จริงๆ ในมุมมองแบบแนวราบ โดยทั้งข้อมูลภาพถ่ายฯ และ Street View สามารถเลือกดูได้หลายช่วงเวลา ซึ่งทำให้เห็นการเปลี่ยนแปลงของพื้นที่ที่แตกต่างกันเมื่อต่่างช่วงเวลากัน แต่อย่างไรก็ตามข้อมูลภาพถ่ายฯ ไม่ได้มีไว้ให้ดูเพื่อความสวยงามอย่างเดียว หากมองให้ลึกลงไปในภาพยังมีวัถตุหลายอย่างที่ถ้าสามารถถูกนำเสนอออกมาให้เป็นกลุ่มหรือชนิดเดียวกันจะเป็นประโยชน์อย่างมากในหลายสาขาวิชา ยกตัวอย่างเช่น

พื้นที่แหล่งน้ำ สามารถดูการกระจายตัวได้แหล่งน้ำขนาดใหญ่ขนาดเล็ก คำนวณดูแล้วมีพื้นที่เท่าไร จะกักเก็บน้ำได้เท่าไร อยู่ในพื้นที่แบบไหน ระดับน้ำลึกหรือตื่น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทางด้านน้ำก็จะนำไปใช้ประโยชน์ต่อไป

อาคาร บ้านเรือน มีจำนวนกี่หลังในพื้นที่ตำบล อำเภอ จังหวัด ถ้าหากมีข้อมูลภาพถ่ายฯ หลายปีก็สามารถดูได้ว่ารูปแบบการกระจายตัวของอาคารเป็นไปในทิศทางไหน ตรงไหนเป็นพื้นที่โล่ง พื้นที่รกร้าง การจะสร้างถนนใหม่ตัดผ่านจะต้องเวนคืนอาคาร บ้านเรือนกี่หลัง คิดเป็นจำนวนเงินเท่าไร ก็สามารถที่จะทำได้

พื้นที่ป่าไม้ พื้นที่สีเขียว มีจำนวนมากน้อยแค่ไหน ในแต่ละเดือนแต่ละปี มีพื้นที่ป่าไม้ เพิ่มขึ้น ลดลงกี่ไร่ ส่วนมากพื้นที่เหล่านี้เกิดขึ้นที่ไหน พื้นที่มีการเปลี่ยนแปลงไปเป็นอะไร มีในแนวเขตป่าสงวนป่าอนุรักษ์หรือไม่ ก็สามารถที่จะทำได้ จากการนำข้อมูลภาพถ่ายฯ มาวิเคราะห์เพิ่มเติม

ตัวระบบที่จะมานำเสนอและคิดว่าเป็นประโยชน์ในการติดตามการเปลี่ยนแปลงของพื้นที่ป่าไม้ ชื่อว่า Global Forest Watch เป็นการพัฒนาร่วมกันของหลายหน่วยงาน แต่หลักๆ จะเป็น World Resources Institute (WRI), Google Engine, University of Maryland, NASA, และ USGS ซึ่งเป็นการนำข้อมูลภาพถ่ายจากดาวเทียมหลายดวง โดยเฉพาะ LANDSAT จำนวน 650,000 ภาพ มาทำการจำแนกพื้นที่ป่าไม้ (เพิ่มขึ้น/ลดลง) ทั่วโลก ในรายละเอียดภาพ 30 เมตร ตั้งแต่ปี 2000 ถึง 2012 (และกำลังทำเพิ่มขึ้นต่อเนื่องในปีต่อๆ ไป) จากข้อมูลดังกล่าวทำให้ทราบว่ามีพื้นที่ป่าไม้ลดลง จำนวน 2.3 ล้านตารางกิโลเมตร และเพิ่มขึ้นเพียง 0.8 ล้านตารางกิโลเมตร ในรอบ 12 ปี

ภาพรวมของระบบทำออกมาดีมาก มี Content ต่างๆ มากมาย ที่ทำให้ระบบดูมีการเคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลา การออกแบบ Interface ให้ใช้ง่าย โดยเปลี่ยนมองมุมการแสดงชั้นข้อมูลแผนที่ไปไว้ด้านบนแทนที่จะเป็นด้านซ้ายเหมือนระบบทั่วไป หน้าต่างเครื่องมือสามารถเคลื่อนย้ายไปมาได้อย่างอิสระ การมีชั้นข้อมูลที่หลากหลาย ซึ่งคิดว่าในอนาคตจะมี Function ในการวิเคราะห์ข้อมูลที่สามารถนำไปใช้ตอบโจทย์ในเชิงธุรกิจที่เป็นแบบ Monitor และเป็นข้อมูลภาพถ่ายรายละเอียดสูงแน่นอน

URL : http://www.globalforestwatch.org/

ภาพรวมระบบ

Overview

1. หัวข้อหลักต่างๆ
หน้าหลัก

Home

2. ชั้นข้อมูล

Layers

3. ค้นหาข้อมูล

Search

4. แผนที่ฐาน และ ช่วงเวลาแสดงพื้นที่ป่าไม้รายปี

Based Map

5. การคำนวณพื้นที่ป่าไม้

Calculating Area

6. การแบ่งปันข้อมูล

Share

 

การสร้างเว็บไซต์เพื่อแสดงข้อมูลแผนที่บนอินเตอร์เน็ต

การทำ Map Server ในโครงการใหญ่ๆ ที่มีความซับซ้อนของระบบมาก ซึ่งในการทำงานนั้นไม่สามารถทำได้เพียง 1 – 2 คน เหมือนกับการสร้างเว็บไซต์และนำ Map API มาวางไว้แล้วก็เสร็จ เพียงเพื่อแสดงข้อมูลเฉยๆ ซึ่งจะไม่มีการเกี่ยวข้องใดๆ กับข้อมูลแผนที่ เช่น การเตรียมภาพถ่ายจากดาวเทียม การเตรียมชั้นข้อมูลลายเส้น การออกแบบระบบให้ทำงานได้เร็ว และอื่นๆ อีกมากมายที่จะต้องคิดและวางแผนให้ดี ในการทำงานให้เสร็จตามเวลาทีกำหนดไว้ ซึ่งปกติก็น่าจะประมาณ 6 – 10 เดือน

จากที่ผมได้ทำงานและดูงานเกี่ยวกับการทำ Map Server มาหลายที่ ทำให้รู้สึกว่าจริงๆ แล้ว การทำระบบแบบนี้จะต้องมีคนที่จะเข้ามาร่วมทีมกี่คน และแต่ละคนจะต้องทำหน้าที่อะไรกันบ้าง เพราะว่าบางระบบที่พัฒนาขึ้นมา ซึ่งใช้คนทำงานน้อย แต่ละคนทำหลายหน้าที่ คือใช้คนให้คุ้ม ผลลัพธ์ก็คือระบบเสร็จตามเวลา ทำงานได้แต่ไม่ถูกใจ เช่น เปิดแผนที่ได้แต่ช้า functionทำงานได้แต่ได้บ้างไม่ได้บ้าง ชั้นข้อมูลแสดงได้แต่ข้อมูลผิด interface ไม่น่าสนใจ ระบบใช้งานยาก สุดท้ายก็อาจจะไม่มีคนใช้งาน เนื่องจากไม่น่าสนใจ ไม่ทันใจ เหนื่อยใจ

ที่ยกตัวอย่างมานี่ คืออยากจะให้มองผลลัพธ์ของการพัฒนาให้เป็นในเชิงคุณภาพมากกว่าเชิงปริมาณ ก้าวข้ามคำว่า ทำได้ ไปเป็น ทำได้ดี หรือทำได้โดนใจ ซึ่งคิดว่าน่าจะทำให้มีการพัฒนาโปรแกรมประยุกต์น้อยลง แต่มีคนใช้งานในแต่ละโปรแกรมเพิ่มมากขึ้น ประหยัดงบประมาณมากขึ้นหรือเปล่า สังเกตดูว่ามีหลายโปรแกรมที่มีการทำงานคล้ายกันแข่งขันกันทำ สุดท้ายก็ไม่ได้ใช้สักตัว เพราะแข่งกันแต่ปริมาณ

ไปเปิดเจอ Map Server ของ San Diego International Airport ได้ทดลองใช้งานดู ก็โอเคครับ รู้สึกว่าโดนใจในหลายเรื่อง

Aerial Photo

Application

ทำให้มานั่งคิดๆ ดูในการพัฒนาระบบนี้ จะมีคนทำงานที่รับผิดชอบในแต่ละหน้าที่ของตัวเองแบบนี้หรือเปล่า

1. ออกแบบ interface และโครงสร้างของเว็บไซต์ (graphic design)

2. ทดสอบระบบทุกอย่างให้ครบทุก function (tester)

3. รวบรวบและจัดการข้อมูลแผนที่ลายเส้น (vector)

4. รวบรวบและจัดการข้อมูลภาพถ่ายฯ (raster)

5. ออกแบบการนำเสนอแผนที่ และไอคอนต่างๆ (carto + icon + map scale)

6. บริหารจัดการโปรแกรมพื้นฐานทางด้านแผนที่ (software)

7. พัฒนาโปรแกรมประยุกต์ที่เชื่อมโยงกับโปรแกรมพื้นฐาน (application –> window, browser, ios, android)

8. วิเคราะห์และออกแบบระบบ (system analysis)

9. บริหารจัดการฐานข้อมูล (database)

10. ดูแลเรื่อง Hardware + Network

11. ประสานงานโครงการ

12. จัดทำเอกสารต่างๆ

13. บริหารจัดการโครงการ (project manager)

.
.
.

ดีไม่ดี อาจจะต้องมีการออกสำรวจภาคสนามด้วย ซึ่งก็จะต้องใช้คนเพิ่ม หรือใช้คนใน 1 – 13 นี้ก็ได้ครับ